Turkse banken proberen met lucratieve rentes de Nederlandse spaarders voor zich te winnen. Maar die hebben nog koudwatervrees. "Nergens voor nodig!"
Wie bij een bank met een exotisch klinkende naam als Demir-Halk Bank denkt aan een armoedig kantoortje in de Haagse Schilderswijk of de Amsterdamse Kinkerstraat, kijkt zijn ogen uit. De Turkse spaarbank zetelt in een statig pand aan de Rotterdamse Parklaan, tussen advocaten, notarissen en vermogensbeheerders. Vanachter de hoge ramen hebben de medewerkers aan de ene kant uitzicht op de Maas en aan de andere kant op de Euromast.
Turkse banken als Demir-Halk Bank zijn in de Lage Landen in opmars, constateert Mehmet Bakkal, onafhankelijk financieel adviseur met vooral Turkse klanten. "Hun troef is de hoge spaarrente waarmee ze klanten weglokken bij de grote banken. Vaak wordt gedacht dat ze mikken op de Turken in Nederland, maar dat is een misvatting. Die zetten hun geld in Turkije op de bank. Doelwit zijn de relatief welvarende autochtone spaarders, die een hogere rente willen dan ze nu krijgen."
Op het lijstje met toprentes van vergelijkingssite Independer worden de eerste vijf plekken bezet door buitenlandse banken: vier Turkse en een Russische. Banken als Credit Europe, Amsterdam Trade Bank en GarantiBank bieden tussen 4 en 4,5 procent rente op een spaarrekening, zonder beperkingen. De rentes van de Grote Vijf steken daar schril tegen af; Postbank, ABN Amro, Fortis, ING en Rabo bieden op vergelijkbare rekeningen zo'n 2,5 procent. Met als eis dat de spaarder er dan ook een betaalrekening bijneemt.
De bekende grote banken hoeven niet te stunten met hun spaarrente, meent Claudia Uhlenberg van Credit Europe, een bank van Turkse origine die sinds 1997 in Nederland actief is. "Maar voor kleine spelers is de concurrentie op de spaarmarkt moordend. Hoge rentes zijn het belangrijkste wapen in de strijd om marktaandeel, want dat valt op."
De Consumentenbond constateert overigens dat de Nederlanders wel klagen over de lage spaarrentes bij hun bank, maar uit gemakzucht zelden naar de concurrentie overstappen. Ook koudwatervrees is de Hollandse spaarder niet vreemd, want zijn de zuurverdiende spaarcentjes wel veilig bij een buitenlandse bank? Die angst is onnodig, zegt Ewald van Kouwen van de Consumentenbond. "De toezichthouders houden in de gaten of de buitenlandse banken aan de Nederlandse regels voldoen. Shoppen voor een hogere rente is een goed idee." Daar komt bij dat de buitenlandse banken allemaal onder de zogenoemde garantieregeling vallen. Bovendien gaan achter de namen op de lijst van Independer zonder uitzondering grote financiële concerns schuil. De GarantiBank en AK Bank kunnen de Postbank en Rabobank van Turkije worden genoemd.
"Voor buitenlandse banken is Nederland een aantrekkelijke vestigingsplaats en springplank naar andere West-Europese landen", zegt Han Dalmijn, directeur van The Economy Bank (TEB), een samenwerkingsverband van een Turkse bank en BNP Paribas.
Net als de meeste Turkse banken kwam TEB in de jaren negentig naar Nederland en richtte hij zich aanvankelijk op de financiering van de handel tussen West-Europa en Turkije.
"Pas dit jaar zijn we begonnen met spaarrekeningen, de meeste andere Turkse banken doen dat al langer", zegt Dalmijn. "Voor nieuwe spelers is dit een echte vechtmarkt. Potentiële klanten vergelijken rentes op internet of pluizen de ranglijstjes in de dagbladen uit." Vraag blijft hoe de Turkse banken erin slagen zulke hoge rentes te bieden. Ze hebben minder kosten voor dure kantoren, geldverslindende reclamecampagnes en dikbetaalde managers, zeggen de banken.
Maar dat is niet alles. "Handelsfinanciering levert meer op dan het verstrekken van leningen aan grote bedrijven, zoals de Nederlandse banken doen", legt Dalmijn uit. Het is volgens hem een fabeltje dat de Turkse banken de spaartegoeden tegen een riante rente (op dit moment circa 16 procent) wegzetten op Turkse spaarrekeningen. "Dat is te riskant geworden nu de wisselkoers van de Turkse munt vrij kan bewegen."
Turkse banken zullen hun activiteiten voorlopig beperken tot het aanbieden van spaarrekeningen, denkt Dalmijn. "Bij betaalrekeningen of hypotheken komt zoveel meer kijken. Denk aan creditcards, automatische incasso en toetsing van inkomen bij de aanvraag van een lening. Bovendien is op die markten de positie van de grote banken oppermachtig."
